Hoofdrol in een actiefilm
Nieuwe games zijn huiveringwekkend realistisch
20 november 2008
“Move on, get over the bridge!” Na een kort bevel van sergeant Matt Baker rukken de troepen op, terwijl de kogels hen om de oren vliegen. Verderop in Eindhoven liggen Duitse troepen. Een deel van zijn troepen neemt de vijand rechtstreeks onder vuur. Een ander deel sluipt langs de flank… Een strijd op leven en dood in ‘Brothers in Arms: Hell’s Highway’.
De hoofdpersoon in Brothers in Arms is sergeant Baker, die zijn manschappen moet leiden in de operatie ‘Market Garden’. Het spel speelt zich helemaal af in Nederland, in de omgeving van Arnhem en Eindhoven. ‘Market Garden’ was de codenaam voor de militaire operatie in september 1944, die later bekend zou worden als ‘De slag om Arnhem’.
Brothers in Arms is een levensecht computerspel. De game geeft de speler het idee zelf de hoofdrol te spelen in een actiefilm. Alles is in het spel is er op gericht de speler een ‘echte’ oorlogservaring mee te geven. Natuurlijk zonder de pijnlijke kogelgaten, afgerukte ledematen of een heldhaftige dood. Wordt een slag verloren, dan moet de missie worden overgedaan. Het terrein ziet er verbluffend realistisch uit: Nederlandse weilanden, een kerk en een café, mekkerende schapen en kakelende kippen. Bijna alles kan kapot. Ook de schapen en kippen...
Ongemerkt gaat er veel tijd verloren bij het spelen van het spel. Bij elke missie zijn er wel vijf of zes manieren om de manschappen in te zetten. Elke keer dat het spel wordt gespeeld, kan het dus anders verlopen.
Het probleem van tijdsbesteding speelt trouwens bij meer computerspellen. Een film stopt na anderhalf uur, een boek wordt dichtgeklapt als het uit is. Maar een aantal missies in een spel kunnen makkelijk een hele avond vullen. Of zelfs een hele dag. Dat is – letterlijk – zonde van de tijd.
Bloederig
De gevechtservaringen worden huiveringwekkend realistisch in beeld gebracht. Bij foute beslissingen van de speler slaat de paniek toe onder de manschapen. Worden de manschappen onder vuur genomen op een veld zonder dekking, dan moet de speler daar een beslissing in nemen. “Geef ons dekking, anders gaan we er aan!” De grofste vloeken klinken. En ontploft er een handgranaat tussen Duitse troepen, dan wordt er een been afgerukt. Of een arm.
Het spel brengt het bloedvergieten trouwens niet alleen in beeld, maar stimuleert het ook. Schiet de speler een tegenstander in het hoofd, dan vertraagt het beeld en wordt getoond hoe de kogel in het hoofd spat. Bloederige beelden als beloning voor het scherpe schot.
Brothers in Arms is een zoveelste stap dichter bij een ‘levensechte’ game. Geen blokjes en blikkerig geluid meer. In een periode van twintig, dertig jaar is de spellenindustrie een miljardenindustrie geworden. Het is niet ongewoon dat er duizend mensen bij de ontwikkeling van een spel betrokken zijn. Het geld dat ermee gemoeid is, overtreft zelfs de filmindustrie. Geschatte omzet voor 2009: 55 miljoen dollar.
Crimineel
Eigenlijk is Brothers in Arms bedoeld voor 18+. Die leeftijdskeuring is overigens puur officieel, want in de winkel wordt nauwelijks naar leeftijd gevraagd. En wanneer de spellen via internet worden gedownload, ontbreekt elk toezicht. Dat geldt natuurlijk niet alleen voor Brothers in Arms, maar ook voor andere spellen. In een groot deel van de games komt geweld voor. Een voorbeeld hiervan is ‘Carmageddon’, een bloederige racespel uit 1997. Voetgangers en dieren doodrijden leverde punten op. Er werden zelfs Kamervragen over gesteld.
‘Grand Theft Auto’ (GTA) is een serie spellen, waarvan het eerste deel in 1997 uitkwam. Naast het uitvoeren van allerlei criminele opdrachten, kan de speler willekeurig mensen op straat vermoorden, auto’s stelen of prostituees meenemen. Door de jaren heen zijn ook de delen van GTA steeds realistischer geworden. Verschillende jongeren die moorden pleegden, verklaarden geïnspireerd te zijn door het spelen van GTA-games.
Agressief
Met regelmaat duiken er berichten op na het plegen van een moord dat ‘de dader was geïnspireerd door …’. En dan volgt de naam van het spel. De daders van de moordpartij op de Columbine High School – met 13 doden… – speelden de games Doom en Quake. De dader van het bloedbad in Erfurt – met 16 doden… – was een fanatiek speler van het oorlogsspel Counter-strike. Na ieder schietincident duikt telkens de vraag op: leidt het spelen van gewelddadige games tot geweld? Of worden gewelddadige mensen tot gewelddadige games aangetrokken? Wetenschappers spreken elkaar tegen. Wel lijkt het er op dat stabiele personen niet snel agressief worden van het spelen van gewelddadige games. Ook op een andere manier beïnvloeden spellen een speler. Niet iedereen wordt agressief van een spel, maar … Spellen hebben dus invloed op de speler.
Entertainment
Games als Carmageddon, GTA en andere gewelddadige spellen horen niet in huis. Veel jongeren begrijpen dat. Maar voor gewelddadige oorlogsspellen wordt graag een oogje dichtgeknepen. Want het is ‘historisch verantwoord’ en toch niet echt.
De boodschap van de Bijbel staat haaks op al die agressie: Zalig zijn de vreedzamen; want zij zullen Gods kinderen genaamd worden. Ook al zegt diezelfde Bijbel dat de overheid geweld mag gebruiken (Romeinen 13). Niemand zal zeggen dat het verkeerd was dat de geallieerde legers Hitler hebben verslagen. Daar is veel bloed voor ver goten. Duizenden grafstenen in Normandië laten daar iets van zien. Nu wordt datzelfde geweld gebruikt als een vorm van entertainment in computerspellen. Oorlog is te gruwelijk om er een spelletje van te maken. De ruim 24.000 doden van de ‘Slag om Arnhem’ zijn daar stille bewijzen van.
Arnoud Proos.
Dit artikel verscheen eerder in Daniël, jongerenblad van de Gereformeerde Gemeenten, d.d. 14 november 2008 p. 18 - 19.
Dit opinieartikel staat ook in het dossier Games
