Digipreek
Commentaar door Koert van Bekkum
4 augustus 2007
Wat is het gevolg van het plaatsen van een een preek op internet? Bereikt het evangelie zo meer mensen? En verandert de preek ook zelf van karakter? Deze vragen liggen op tafel nu de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) predikanten vraagt naar hun ervaringen met op internet geplaatste preken. Aanleiding is de commotie rond enkele internetpreken, onder meer van een predikant in Wassenaar die door het Centrum Informatie en Documentatie Israël werd aangeklaagd.
Bij de behandeling van dit onderwerp stelde het programma Radio Online ook het preken zelf ter discussie. Wie in dit communicatietijdperk iets roept, krijgt veelal ook direct reactie. En de vorm van de preek duldt nu juist geen tegenspraak. Preken is daarom niet meer van deze tijd, aldus presentator Francisco van Jole. Voor het gemak vergat Van Jole dat hij zelf in zijn televisieprogramma Is dat eigenlijk wel zo? ook met enige regelmaat langdurig en zonder tegenspraak voor zijn eigen antireligieuze parochie preekt.
Intussen maakt het fenomeen preken door de toegenomen mondigheid van mensen en de communicatietechnologie wel degelijk een ontwikkeling door. De dominee staat minder op een voetstuk en er komt eerder en vaker kritiek. Geen wonder dat er ook meer oog komt voor het gegeven dat wie uit het hart preekt, zich daarmee ook kwetsbaar opstelt.
Dat is iets om rekening mee te houden. Het blijkt dat de communicatie die in de preek plaatsvindt, ook een bepaalde omgeving veronderstelt. Het is met preken net als met e-mail. Omdat de toon van het gesprokene ontbreekt en de gezichtsuitdrukking van de spreker niet zichtbaar is, vindt er eerder kortsluiting plaats. Niet alles wat in een kerkdienst wordt gezegd en gedaan, is daarom geschikt om digitaal wereldkundig te maken.
Tegelijk biedt internet jong en oud, maar ook predikanten enorme mogelijkheden om betrokken te blijven op het Woord en de levende gemeente waarin dat wordt doorgegeven. Internet heeft verrassend snel de functie van de kerktelefoon overgenomen. En door reacties op preken ontstaan soms verrassende contacten. Voor de dominee is het misschien even wennen dat de preek bij vrijwel niemand precies zo overkomt als gedacht. Maar, zo stelt de Amersfoortse podcastpriester Roderick Vonhögen van de site de Catholic Insider, de reacties reiken ook veel aan om een volgende keer op in te gaan.
Het bijzondere bij dit alles is dat ook de preek zelf zich in nieuwe belangstelling mag verheugen. Zoals ook blijkt uit nieuwe uitgaven van oude preken, bijvoorbeeld van kerkvaders. Blijkbaar herkennen mensen de ervaring van de kerk dat het heil buiten onszelf is en daarom, in wat voor vorm dan ook, moet worden aangezegd. Niet door een dor betoog of via plaatjes op een beamer, maar door de verkondiging van het Woord van hart tot hart: uw zonden zijn u vergeven! Als het digitale tijdperk daaraan bijdraagt, is dat niets minder dan een zegen.
Bron: Nederlands Dagblad
